Stacks Image 2

Lezing

Jan Steen - Leven in de brouwerij!
Spreker Drs. Miranda van Gelderen
Vrijdag 24 april 2026 14:00 - 16:00 uur
Plaats
Mennozaal, Oude Boteringestraat 33, 9712 GD Groningen (achter de Doopsgezinde Kerk)
Opgave
De kosten voor het bijwonen van deze lezing zijn € 17,00 (Inclusief koffie of thee in de pauze).

Een kaartje kopen kan op twee manieren
  • online vooraf betalen via Inschrijven
  • pinnen aan de zaal
Stacks Image 81
Jan Steen (1626-1679), Soo voer gesongen, soo na gepepen, 1668-1670, olieverf op doek, 133,7 x 162,5 cm, Den Haag, Mauritshuis
Stacks Image 84
Jan Steen (1626-1679), Bakkersechtpaar Arent Oostwaard en Catharina Keizerswaard, 1658, olieverf op paneel, 37,7 x 31,5 cm, Amsterdam, Rijksmuseum
Stacks Image 92
Jan Steen (1626-1679), Het oestereetstertje, 1658-1660, olieverf op paneel, 20,4 x 15,1 cm, Den Haag, Mauritshuis

Stacks Image 123
Jan Steen (1626-1679), Het Sint-Nicolaasfeest, 1665-1668, olieverf op doek, 82 x 70,5 cm, Amsterdam, Rijksmuseum, Amsterdam

Een van de meest geliefde en veelzijdige Hollandse schilders uit de zeventiende eeuw is Jan Steen (1626-1679), meesterverteller pur sang. Als geen ander wist hij het dagelijkse leven uit te beelden in kluchtachtige taferelen vol humor en spot, die de toeschouwer nog altijd aan het lachen maken. Dit jaar wordt zijn 400ste geboortedag gevierd met een tentoonstelling in Museum De Lakenhal in Leiden Thuis bij Jan Steen - 400 jaar leven in de brouwerij (2 april t/m 23 augustus 2026).

In deze lezing behandelen we het leven en werk van Jan Steen. De beroemde schilderijen uit zijn gevarieerde oeuvre, van genreschilderkunst tot historiestuk, worden vergeleken met die van tijdgenoten. We beschouwen zijn veelal moralistische schilderijen, met opvoedkundige boodschap en vermanende vinger, tot in detail en bespreken welke betekenissen erachter schuilgaan.

Jan Havicksz. Steen werd geboren in Leiden als zoon van een welgestelde Leidse graanhandelaar en bierbrouwer. Naar wordt aangenomen leerde hij het schildersvak van Nicolaes Knüpfer (ca. 1609-1655), Adriaen van Ostade (1610-1685) en Jan van Goyen (1596-1656).

Wereldberoemd zijn de vermakelijke genrevoorstellingen van Steen, waarin hij op satirische, levendige en ironische wijze verhaalt over het alledaagse leven: rommelige huishoudens met spelende en stoute kinderen, ondeugende huisdieren en ouders die het slechte voorbeeld geven. Ook komen onnozele kwakzalvers, arme boeren en liefdeszieke meisjes aan bod, kroegtaferelen, herbergen met losbandige lieden en rondhollende kinderen. Met het gezegde ‘Een huishouden van Jan Steen’ wordt nog steeds verwezen naar een chaotisch en wanordelijk interieur.

Steen beoefende ook het specialisme van de historieschilderkunst met verbeeldingen van Bijbelse, mythologische of historische onderwerpen. Hij bezat een grote literaire kennis en putte uit verhalen in schriftelijke bronnen die in zijn tijd ‘Historiën’ werden genoemd. Hoewel dit Jan Steen van zijn serieuze kant toont, behoudt hij ook hierin doorgaans zijn humoristische verteltrant.

Genreschilderij, historiestuk of portret: Jan Steen bracht ‘Leven in de brouwerij’!
Drs. Miranda van Gelderen is kunsthistoricus. Zij doceert kunstgeschiedenis, geeft cursussen, lezingen en begeleidt stadswandelingen en excursies. Speciale aandachtsgebieden: 17de eeuwse schilderkunst Noordelijke Nederlanden, algemene kunstgeschiedenis, materiaalonderzoek van kunstvoorwerpen, beeldhouwkunst, Westerse architectuur, Byzantijnse- en islamitische beeldende kunst en architectuur.
© Cc 2026 | Privacybeleid